Skip to content

Blog

De laatste jaren zijn er door Stephen Porges ontdekkingen gedaan dat we uit een staat kunnen komen van gelijktijdige 'opgefoktheid', gecombineerd met spanning vastzetten in het lichaam door bevriezing.

Deze gelijktijdigheid van opgefoktheid (activering van het orthosympatisch zenuwstelsel) en bevriezing (activering van het achterste deel van een hersenzenuw met de naam nervus vagus) is er de reden van dat velerlei chronische / auto-immuun ziektes in het lichaam kunnen ontstaan; denk bijvoorbeeld aan hoge bloeddruk, migraine, fibromyalgie of een darmaandoening en ook burn-out, vermoeidheid, depressie en meer.

Wat Porges verder heeft ontdekt is dat er nóg een mechanisme in actie kan komen en dat dat, als het lukt, de ban kan doorbreken.

We hebben een Autonoom Zenuwstelsel dat zich volledig aan ons bewustzijn onttrekt en door van alles getriggerd kan worden, zoals door een overvliegende helikopter.
Twee delen heb ik al genoemd: het orthosympatisch zenuwstelsel en de achterste tak van de nervus vagus die alle organen onder het middenrif verzorgt in het parasympatisch zenuwstelsel.
Nu is er nog een derde deel dat van uiterst belang is om uit de bevroren paniektoestand te komen en onszelf te reguleren.

Dit derde deel wordt gevormd door het voorste deel van de nervus vagus. Het bijzondere aan dit deel is, dat er een vetomhulling omheen zit met de naam myelineschede. Hierdoor worden signalen supersnel overgebracht en kunnen ze hun regulerende werking hebben.

MAAR, dat moeten we als kind wel geleerd hebben.

In de tijd in de baarmoeder en de eerste zes maanden na de geboorte is die myelineschede namelijk nog niet aangelegd. Daarom lopen premature baby's en zuigelingen tot een half jaar een grotere kans om een hartstilstand (bradycardie) of een stokken van de ademhaling (apneu) mee te maken. Dit komt omdat de voorste tak van de nervus vagus nog niet weet hoe te reguleren en de dorsale tak met de bevriezingsreactie het overneemt - zoals een muis dood lijkt in de bek van een kat.

Het voorste deel van de nervus vagus heeft invloed op de organen boven het middenrif: het hart, de longen, de keel, de stembanden, de spieren van het bovenste deel van ons gezicht rond de ogen en het voorhoofd en de spanning van het middenoor.

In de eerste zes maanden van ons leven kan dit deel zijn regulerende werk echter nog niet doen en moet dit ons worden voorgedaan door 'de moeder'. Als zij ons troost als we schrikken, ons wiegt, ons voedt als we honger hebben of verschoont bij een natte luier, zachtjes en melodieus voor ons zingt, dan leren we van haar wat we kunnen doen om spanning en schrik te ontladen. Tegen de tijd dat het voorste deel van de nervus vagus zijn vetomhulling (myelineschede) heeft, kunnen we dat reguleren geleidelijk zelf gaan overnemen.

De gevolgen van een verstoord proces zijn talrijk. Zo kunnen er slik- en dus eetproblemen optreden, de hartslag kan te hoog blijven of juist dramatisch dalen en zonder variatie pulseren, er kan benauwdheid optreden en de spanning van het middenoor kan niet goed zijn afgesteld.

Hierdoor wordt de menselijke stem niet goed meer onderscheiden en kunnen er taal- en leerproblemen optreden. Er kan een overgevoeligheid zijn voor lage of juist heel hoge tonen die op 'gevaar' wijzen. Het kind kan naar binnen keren en verschijnselen vertonen die we tot nu toe onder autisme hebben geschaard.

Er kan een depressie ontstaan.

Omdat dit deel ook aandacht heeft voor de ogen en het voorhoofd, kunnen er problemen ontstaan met aankijken en gezichtsuitdrukking als 'de moeder' dit niet heeft voorgedaan. (Wat iemand zelf niet kan, door welke oorzaak dan ook, kan ook niet worden doorgegeven.) Dit komt gerichtheid op sociale betrokkenheid niet ten goede. Het kan zijn dat dit bovenste deel van het gezicht als het ware uitdrukkingsloos is, gecombineerd met een 'monotone' stem en dat kan bij anderen weer een gevoel van dreiging oproepen waardoor (sociale) afstand - eenzaamheid - ontstaat.

Als het ventrale deel van de nervus vagus dus niet geleerd heeft om in te schakelen, kan het niet ten gunste zelfreguleren en ontstaan problemen in het lichaam, de psyche en ook in het sociale betrokkenheidssysteem dat het voornamelijk moet hebben van liefdevol oogcontact en praten met een melodieuze stem. Of zingen! Zingen heeft als bijkomend voordeel dat de uitademing wordt verlengd en dat heeft een kalmerende en verzorgende werking op alle organen.

Als er samen wordt gezongen - met vriendelijk oogcontact - zal dit kalmerend werken en gunstig uitpakken op het sociale betrokkenheidssysteem.

Ter illustratie hoe iemand een ander kan helpen om uit zijn 'opgefokte bevriezing' te komen, heb ik dit filmpje opgezocht van de invictus games van 2018.

Bij het dubbelspel tennis vliegt er een helikopter over en dit triggert een veteraan die volledig van de wereld raakt. Gelukkig heeft hij een partner die intuïtief weet wat hij moet doen om het ventrale deel van de nervus vagus 'aan te zetten'.

Het mooie is dat er methoden zijn ontwikkeld die het voorste deel van de nervus vagus professioneel op gang kunnen brengen.

ER IS HOOP!!!

Inhoud
Foto
Wat is een 'Innerlijk Kind' en hoe ontstaat het?
Remedie voor vroegkinderlijk trauma
Focusgesprekken
Pantoum - Tibetaanse versvorm van 20 regels - IN MIJ

Foto
Foto van een schilderij door Suzanne Kamoen (tel. 06 33680284) portretschilder.

Wat is een 'Innerlijk Kind' en hoe ontstaat het?
In onze eerste 1000 dagen - anderen spreken van onze eerste zes levensjaren, wordt de blauwdruk in ons brein aangemaakt die de basis vormt van onze manier van in het leven staan.
In deze vroegste periode is een bepaald deel van onze hersenen, de prefrontale cortex, nog niet actief. Sterker nog: dat voorste gedeelte van onze hersenschors moet zich nog grotendeels ontwikkelen. Een proces dat doorgaat tot minimaal ons 23e.
Alles wat in de eerste 1000 dagen tot ons komt, wordt verwerkt in het reptielengedeelte van onze hersenen waar alle automatische processen geregeld worden zoals bloedcirculatie of temperatuurregulatie en in het zoogdierengedeelte van ons brein. Hier worden al onze emoties in gang gezet.
Omdat de prefrontale cortex nog niet is ontwikkeld, is er te weinig taal voorhanden om op deze jonge leeftijd over gebeurtenissen te reflecteren. De gebeurtenissen worden dan ook alleen gevoelsmatig opgeslagen. Later in ons leven kunnen we ons niet met taal herinneren wat er in onze vroegste jaren is gebeurd. We kunnen er niet vanuit ons bewuste denken bij en er dus ook niet over reflecteren, inzichten krijgen, begrip ervaren of relativeren.
Dit wil niet zeggen dat er geen herinneringen zijn. Die zijn er wel, maar verscholen in ons onderbewuste. Men spreekt ook wel over het lichaamsgeheugen, of over het Innerlijk Kind.
Nu is onze biologie erop ingesteld om ons vooral stressvolle gebeurtenissen flink in te prenten zodat we een volgende keer klaar staan om een nieuwe bedreiging af te weren.  Als we in onze vroege jeugd traumatische dingen hebben ervaren, zal ons Innerlijk Kind meer op zijn hoede zijn - ook als het 'gevaar' geweken is, dan wanneer we onder vreedzamer omstandigheden in gezelschap van stabiele volwassenen zijn opgegroeid.
Wanneer we ingrijpende jeugdervaringen hebben doorgemaakt, zal ons alertheidssysteem in de amandelkernen (amygdala) sneller geprikkeld zijn - ook als het 'gevaar' allang geweken is, zullen er meer stresshormonen door ons lijf gieren, onze bloeddruk stijgen en zal ons immuunsysteem negatief beïnvloed worden waardoor ziektes sneller de kop opsteken.
Ons Innerlijk Kind is niet zo blij, zonnig en gezond als het geweest zou zijn in meer ideale opgroei-omstandigheden.
Omdat dit allemaal onbewuste processen zijn, heeft ons logisch denken hier maar weinig vat op. Tot we ons - later in ons leven - bewust worden, kun je zelfs zeggen dat ons Innerlijk Kind aan het roer staat van ons leven en de volwassene ergens in een hoekje zit.
Dat is nog tot daarentoe als het een zonnig en blij kind betreft, maar zorgelijk als het Innerlijk Kind vroeger getraumatiseerd is en depressief, opvliegend, woedend, hulpeloos, ziek, met een hoge bloeddruk, overwerkt, obees, verslaafd, klagend, zeurend, relatiewisselend, banenwisselend, lusteloos, bepalend, wantrouwend en/of crimineel is geworden.

Remedie voor vroegkinderlijk trauma
Er zijn mogelijkheden om ons beschadigde Innerlijk Kind naar de zonzijde te brengen, waardoor het meer vreugde in het leven kan gaan ervaren.
Om dit te bewerkstelligen, hebben we als we daar oud genoeg voor zijn een capabele innerlijke Volwassene nodig die inzichten verwerft, logisch kan redeneren, op de langere termijn kan plannen, kan evalueren, kan bijsturen, die empathisch kan zijn en het woord kan doen in moeilijker omstandigheden.
Het zou toch fijn zijn als er voortaan een Volwassene achter het stuur zit in plaats van een Kind. Vanzelfsprekend luistert de Volwassene naar het Kind achterin en als dat wagenziek wordt, zet de Volwassene een raampje open, rijdt wat rustiger of stopt om het kind even te laten huppelen of plassen. Gezellig liedjes zingend kunnen ze dan hun weg vervolgen.

Focusgesprekken
In een focusgesprek wordt door het levensverhaal en het onderzoeken van blokkades duidelijk hoe het is gesteld met ons Innerlijk Kind, wat mogelijkheden zijn om het naar de zonzijde te brengen en welke richting de innerlijke Volwassene kan inslaan op weg naar een vreugdevol en vervullend leven.

Pantoum - Tibetaanse versvorm van 20 regels - IN MIJ
Ik heb een gedicht gemaakt in een Tibetaanse versvorm van 20 regels en het gaat, je raadt het vast, over het Innerlijk Kind en de Volwassene.

IN MIJ 
In mij wonen een innerlijk kind en een volwassene samen
Of ik nu alleen ben of met anderen, binnen of buiten
Door de bril van één van de twee neem ik de wereld waar
Als mijn innerlijk kind van slag is, zal mijn volwassene koesteren

Of ik nu alleen ben of met anderen, binnen of buiten
Mijn kind mag spelen en mijn volwassene is capabel
Als mijn innerlijk kind toch van slag raakt, zal mijn volwassene koesteren
Met dit vertrouwen treed ik de wereld tegemoet

Mijn kind mag spelen en mijn volwassene is capabel
Ik ruik, hoor, voel, proef, tast en zie intenser dan ooit tevoren
Met dit vertrouwen treed ik de wereld tegemoet
Ik heb vlinders in mijn buik, mijn hart gloeit teder en mijn hoofd is helder

Ik ruik, hoor, voel, proef, tast en zie intenser dan ooit tevoren
Een kleurrijke wereld ontvouwt zich van moment tot moment
Ik heb vlinders in mijn buik, mijn hart gloeit teder en mijn hoofd is helder
Ik borrel van nieuwsgierigheid naar wat zich nu weer aandient

Een kleurrijke wereld ontvouwt zich van moment tot moment
Door de bril van één van de twee neem ik die wereld waar
Ik borrel van nieuwsgierigheid naar wat zich nu weer aandient
In mij wonen een innerlijk kind en een volwassene innig samen

 

 

 

 

Elektromagnetische handtekening
Elke gedachte die we denken, komt tot stand doordat er in de hersenen elektrische impulsen van zenuwcel naar zenuwcel gaan. Dit is de elektrische component van onze handtekening.
Als we aan iets fijns denken, voelen we ons blij terwijl we ons naar gaan voelen als we aan iets vervelends denken. Deze gevoelens zijn de magnetische component van onze handtekening.
Door onze specifieke handtekening, gaan we gebeurtenissen aantrekken die overeenstemmen met die handtekening.
Als we met een blij hoofd over straat lopen, blijken andere mensen naar ons te lachen - zoiets als in: 'Wie goed doet, goed ontmoet'.
Als we daarentegen gehaast zijn en prikkelbaar, vinden we 'slakken' voor ons, botsen mensen tegen ons aan of kunnen we een snauw krijgen.
'Zie je, dat heb ik weer!' of 'Waarom moeten ze altijd mij hebben?'

Toekomst
Wat we voor ons zien in de toekomst, is ook zo'n elektromagnetische handtekening waarmee we gebeurtenissen naar ons toe trekken. Veel mensen zijn geneigd zich zorgen te maken over de toekomst en allerlei doemscenario's te fantaseren.
Ik zal een voorbeeld geven:
Voordat je in mijn praktijkruimte komt, moet je eerst een vrij steile betonnen trap opklimmen met aan één kant een leuning. Die trap ga je weer af bij vertrek.
Tot zover de feiten. Als ik nu iemand ben die geneigd is zich zorgen te maken over de toekomst en in doemscenario's denkt dan kan mijn elektromagnetische handtekening er als volgt uitzien: 'Nou, hier moet ik ook niet vanaf kletteren zeg!'
Kun je het met me eens zijn dat als ik een dergelijke uitspraak doe, een heel scenario zich in een fractie van een seconde uitrolt en ik al vooruitloop op de ellende die dan zal volgen? Het bloed, de pijn, de EHBO wordt nu al vast gevoeld en alles sneller dan het licht. De elektromagnetische aantrekkingskracht die hiervan uitgaat, maakt het aannemelijker om ultrakort het evenwicht te verliezen en inderdaad tegen het koude beton te storten. 'Zie je, ik was er al bang voor...'
De tegenhanger kan bijvoorbeeld zijn: 'Oh, de treden zijn smal, ik zal mijn voeten er goed opzetten en me vasthouden aan de leuning!' In mijn toekomst zie ik dat ik beneden aankom en gedag zeg voordat ik weer naar huis ga.
Ik zend deze handtekening de ruimte in en met een alert, tevreden en opgewekt gevoel daal ik in alle rust de trap af.

Let dus op je woorden
Om te zien of we geneigd zijn in doemscenario's te geloven en ons bijbehorend te voelen, kunnen we erop letten hoe ons taalgebruik is. Welke uitspraken rollen er uit onze mond en wat willen die zeggen over wat we als onze toekomst zien.
Als we opmerken dat we doemscenario's fantaseren, kunnen we die herschrijven naar feel-good scenario's. Als film krijgen dergelijke softe scenario's misschien geen vijf sterren - in een film zit bij voorkeur een flinke dosis narigheid, anders is het maar saai - maar voor ons eigen leven is een feel-good film toch veel fijner!

Focusgesprekken om doemscenario's te herschrijven en een fijne toekomst naar ons toe te trekken
Als je niet voor je ziet hoe je je eigen toekomstscenario zou kunnen herschrijven, kan een Focusgesprek je in 1 dag op weg helpen.
Je bent van harte welkom!

 

 

1 januari 2019
Om maar met de deur in huis te vallen:
Op wilskracht een Goed Voornemen handhaven is vrijwel ondoenlijk.
Zo zag ik net een foto voorbijkomen van een fles drank met het onderschrift "Eerste dag al niet gered". Ik natuurlijk informeren of het hier een gesneuveld Goed Voornemen betrof en dat bleek inderdaad het geval...

MANIER OM EEN GOED VOORNEMEN TE IMPLEMENTEREN
Een hulpmiddel om een Goed Voornemen in te laten dalen in je systeem is jezelf de vraag stellen:
Wat kan ik in 2019 doen om een vervullend leven te leiden?
Wat is het waar ik voor wil gaan?

EIGEN VOORBEELDEN
* Ik wil me in 2019 graag 'fris en fruitig' voelen, fit en energiek
Wat ik daarvoor kan doen is bewust eten en regelmatig een lange wandeling maken van liefst 10.000 stappen.
* Ik wil me in 2019 graag geestelijk geïnspireerd voelen
Wat ik daarvoor kan doen is Lezen van boeken met een bepaalde inhoud / thematiek. Op dit moment ben ik bijvoorbeeld bezig met een boek van Bessel van der Kolk - super interessant.
Als het zich zo aandient kan ik ook naar een lezing gaan of een gesprek met iemand aanknopen.
Waar ik me ook door kan laten inspireren zijn films en documentaires. De bioscoop is daar voor mij de uitgelezen plek voor omdat ik dan buitenshuis ben, want:
* Ik weet dat ik de afwisseling nodig heb van binnen zijn en buiten zijn
Wat ik daarvoor kan doen is het huis uit gaan. Dat kan zijn voor mijn 10.000 stappen, om de natuur te ervaren of een film te zien.
* Ik wil dat het werk dat ik in 2019 doe me vervulling geeft
Wat ik daarvoor kan doen is mijn werk met deze Focusgesprekken verder uitbouwen en erachter komen wat het beste past bij iedere betreffende 'Ander'.
Het kan zijn dat er eerst een groot verdriet of een oud trauma moet worden verlicht, voordat er ruimte kan komen voor het nieuwe, het nu nog onbekende, een nieuw levensavontuur.
* Ik wil in 2019 vervulling vinden in mijn contacten en me hierin 'aanwezig' voelen
Wat ik daarvoor kan doen is me richten op wat er op dit moment gebeurt - NU.
Ik krijg dan de ervaring van Vriend-zijn-in-het-moment.
Dit kan zijn met mensen die ik tijdens een reis ontmoet, met mensen met wie ik in een Focusgesprek ben, met mijn (klein)kinderen enzovoort.
Het kan zijn dat er zich onverwacht iets aandient, waardoor ik me stort in een kortdurend 'project' zoals een huis leegruimen of juist opnieuw inrichten.
* Ik wil in 2019 andere mensen deelgenoot maken van wat ik heb geleerd of aan inzichten heb gevonden. Ik weet dat ik ervan geniet als er een kleine uitwisseling met 'jou' op gang komt of een langere communicatie.
Wat ik daarvoor kan doen is erover Schrijven: op deze site, mijn twee Facebookpagina's, in mailtjes enzovoort.

COLLAGE
Wat ik in 2019 wil ervaren en wat ik vervullend en van betekenis vind, kan ik weergeven in een collage.
Die collage kan ik ophangen op een plek waar ik vaak naar kijk.
De afbeeldingen en symbolen - en woorden zijn ook symbolen - zullen me op een onbewust niveau aanspreken en zonder dat ik het in de gaten heb zullen ze me inspireren.
Er zal een moment aanbreken dat ik denk: alles is uitgekomen, soms op onvermoede manieren en dan ook nog zonder me te hoeven forceren!

FOCUSGESPREKKEN
Als je nu denkt: "het klinkt allemaal zo makkelijk maar ik weet niet goed waar ik moet beginnen", dan kun je altijd overwegen om een Focusgesprek met mij te doen. Alle informatie hierover kun je op deze site vinden.

Je bent van harte welkom!

 

 

Zou het kunnen dat we ons eenzaam voelen als we afgesneden zijn van het ervaren van het huidige moment, van het NU, van de onmiddellijkheid? Dat we de verbinding met onszelf kwijt zijn? Dat de liefde dan niet meer kan stromen?

Doorbroken verbinding
Met enige regelmaat kunnen we in rouwadvertenties een paar regels van de dichteres M. Vasalis lezen:
En niet het snijden doet zo'n pijn, 
maar het afgesneden zijn.
(M. Vasalis / uit: Vergezichten en gezichten / Van Oorschot 1954)
De pijn zit dus niet in de onmiddellijkheid van het gebeuren, in het snijden zelf, maar in de doorbroken verbinding waardoor we het wezenlijke niet meer kunnen ervaren.

Eenzaamheid: een koude, donkere kerker van pijn
Koningin Wilhelmina schreef in 1959 een boek met de titel 'Eenzaam maar niet alleen'. Voor mij spreekt uit deze titel dat we ons zelfs in gezelschap verlammend eenzaam kunnen voelen, al zijn we financieel nog zo welgesteld.
Eenzaamheid kan ieder van ons treffen als we niet in verbinding zijn met onze diepste natuur.
Hier kunnen verschillende oorzaken aan ten grondslag liggen:
~ Door ervaringen in onze jeugd kan het zo zijn dat we die verbinding nog nooit hebben gevoeld.
We kunnen een lage dunk van onszelf hebben en onszelf kwellen met zelfkritiek.
Op onze hoede voor gevaar, kan het zijn dat we niemand durven te vertrouwen, ons voor niemand openstellen en niemand werkelijk toelaten.
We doen alles wel zelf en vragen niet om hulp.
We kunnen ons uiterste best doen de ander gelukkig te houden zodat die ons vooral niet verlaat. Dit kan een oud patroon zijn dat we ooit nodig hadden om in leven te blijven - een overlevingsmechanisme, maar dat ook in onze volwassenheid actief is gebleven.
We kunnen onszelf hebben aangeleerd om de ander meer naar de ogen te kijken dan dat we zorg dragen voor onszelf, waardoor we ons diep eenzaam kunnen voelen - ondanks dat we in een relatie zijn.
~ Het denken kan ons danig in de weg zitten waardoor we de beleving van het huidige moment, het NU, voortdurend mislopen. We zitten dan zo vast in verwijten, frustratie, teleurstelling, wrok, woede, schuldgevoel of spijt over dingen uit het verleden of in de zorgen die we ons maken over de toekomst, dat we niet eens meer doorhebben dat er zoiets bestaat als ervaren van het onmiddellijke.
~ We kunnen het zo ontzettend druk hebben dat we ons niet de tijd gunnen om bij het 'hier en nu' stil te staan. We rennen onszelf voorbij.
~ We kunnen lijden aan slapeloosheid of andere lichamelijke klachten ontwikkelen, waardoor we uitgeput raken en al onze energie nodig hebben om overeind te blijven.
~ Als we door overlijden een dierbare ander verliezen of een geliefd huisdier, kan het verdriet ons zo overmannen dat de toegang tot ons hart geblokkeerd raakt.
Hetzelfde of nog heftiger kan gebeuren bij scheiding.
~ We kunnen totaal verrast worden door veranderingen in ons leven waar we geen rekening mee hadden gehouden, na de komst van kinderen. Die kunnen we niet meer terugbrengen en we moeten met alle veranderingen zien te dealen; of we willen of niet. Ondanks die nieuwe mensjes in huis, kunnen we onszelf uitgeput en eenzaam voelen.

Wat de oorzaak ook is; als we ons eenzaam voelen, kunnen we het leven niet meer als levendig, nieuw, fris, vreugdevol of zinvol ervaren. Het stroomt niet meer, is tot stilstand gekomen en we zitten klem. We zitten onze dagen uit, soms letterlijk met de gordijnen dicht. 

Ontsnappingspogingen
In een poging om aan deze helse pijn te ontsnappen, kunnen we ons wenden tot iets wat voor ons verslavend is. Dat kunnen verdovende middelen zijn als bijvoorbeeld drank, drugs, eten of roken, maar ook verslavend gedrag als bijvoorbeeld gamen, gokken, seks, series kijken, bezig zijn met de virtuele wereld van social media en YouTube filmpjes, keihard werken (workaholic) of winkelen.
Als we stoppen met die activiteit voelen we ons zó onvoldaan en leeg, dat we het liefst gelijk een volgend shot zouden nemen.

Opnieuw in verbinding komen
Als we kunnen instemmen met wat ik hier schets als de oorzaak van eenzaamheid, namelijk het afgescheiden zijn van onze diepste natuur - een gevoel dat we onszelf zijn kwijtgeraakt, zijn we gelijk op het spoor van de remedie.
Die remedie is dan om onze focus te richten op het opnieuw in verbinding komen met het wezenlijke. Maar hoe?
Om dit verwoord te zien kan M. Vasalis uitkomst bieden.
Zij dicht in 'Herfst':
(...) steeds zeldner denk ik dat mijn werkelijk wezen 

zich tonen zal en durven te genezen 
(...) Er ruist een hoge ruime wind 
door de recht opgerezen bomen;
aan het zwarte water is een hert gekomen, 
en door het oevergras schijnt laag de zon... 
Dit is het enig antwoord, dat ik vind, 
dat mij bevrijden zou, zo ik 't vertalen kon.
(M. Vasalis / uit Parken en Woestijnen / Uitgeverij van Oorschot 1940)

Mogelijke remedies, aangeduid met een asterix (*)
* Volgens Vasalis gaat het dus om de zintuiglijke, niet in woorden te vangen beleving van het huidige moment die ons zou kunnen bevrijden.
Daarom is het goed om elke dag naar buiten te gaan - naar bijvoorbeeld het park, het bos, het grasveldje, de kastanjeboom, de rivier, het strand of de duinen.
Zomaar, zonder reden gewoon buiten zijn en die ervaring tot ons door laten dringen. Als we dat doen zullen we merken dat onze gedachten langzaam tot rust komen en we ons anders gaan voelen.
* De glimlach van een kind doet mij beseffen dat ik leef (Willy Alberti)
Opeens kan een glimlach of een knipoog tot ons hart doordringen en voelen we ons erdoor verwarmd, maar dat kan alleen als we uit onze vesting zijn gekomen.
* We kunnen iets doen wat al onze aandacht opeist, waardoor negatieve gedachten geen kans krijgen om in ons bewustzijn te verschijnen.
In gesprekken met mannen die diep in de put zaten, heb ik hier twee opmerkelijke voorbeelden van gehoord. Op mijn vraag wanneer ze wél geluk hadden ervaren in hun leven, vertelde de één dat dat was tijdens surfen in extreem weer en de ander had zich gelukkig gevoeld tijdens karten.
Ze waren één geworden met het NU, ze waren er niet over aan het denken en toch wisten ze precies welke handelingen ze moesten verrichten - ervaringen van puur geluk.
Er is door Mihaly Csikszentmihalyi studie gemaakt van dit fenomeen dat hij 'flow' heeft genoemd. Als we eenmaal in de flow zijn, voelen we ons gelukkig. We zijn dan in een staat van opperste concentratie en gaan volledig op in de activiteit of handeling die we uitvoeren.

Als we onze bekende patronen blijven volgen, is de kans zeer groot dat we een herhaling van zetten ervaren. We kunnen dan blijven ronddraaien in dezelfde gedachtespinsels met bijbehorende emoties.
Als je doet wat je altijd hebt gedaan, krijg je wat je altijd hebt gekregen.
* Om ons hiervan los te maken en niet gekluisterd te blijven aan gevoelens van eenzaamheid, kunnen we wegen zoeken om iets nieuws te gaan ervaren.
Dat kan door ons bijvoorbeeld aan te sluiten bij een wandelclubje, een sportvereniging of een leeskring. We kunnen een cursus gaan volgen. We kunnen een taal oppakken.
* We kunnen ons afvragen wat we in huis hebben waarmee we een ander zouden kunnen helpen. Willen we incidenteel een vervangende grootouder zijn? Of af en toe voor iemand koken? Willen we een slechtziende voorlezen? Willen we iets voor iemand tot op de bodem uitzoeken die daar zelf geen tijd voor heeft? Willen we iemand in een rolstoel meenemen voor een wandelingetje en een groentekroketje?
Als we nadenken over iets dergelijks en iets uitkiezen, dan trekken we onszelf aan onze eigen haren uit het moeras van eenzaamheid.
* Wat ons ook in contact kan brengen met onze kern is creëren.
Creëren is het tegenovergestelde van consumeren.
We kunnen een uur op internet filmpjes kijken en ons daarna leeg, onvoldaan en eenzaam voelen en we kunnen een uur zelf foto's maken om in een filmpje te verwerken of er een fotoboekje van te maken. Het is mijn ervaring dat het laatste veel sterker een gevoel van innerlijke vervulling en voldoening geeft.
Creëren kan vele vormen aannemen: schrijven, dichten, ons huis gezellig maken - dan creëren we een fijne sfeer, fotograferen, klussen, koken, handwerken, kleuren, tekenen, met aandacht muziek luisteren, musiceren, dansen, of buiten plastic verzamelen - dan creëren we een leefbare omgeving.
* Bewustwording van ons zijn kunnen we onder andere beoefenen in meditatie, yoga, mindfullness of Autogene Training.
* In essentie is iedere religie erop gericht ons in verbinding te brengen met onze diepste natuur, die dan Boeddhanatuur, Christusbewustzijn of Krishnaconsciousness wordt genoemd.
In India is het gebruikelijk een ander te begroeten met Namasté: ik groet de goddelijke vonk in jou.
Van een dergelijke begroeting is in het westen meestal geen sprake. Hier heeft juist een secularisatie plaatsgevonden en is het religieus bewustzijn sterk afgenomen. Daarvoor in de plaats is de rede gekomen en een gerichtheid op het materiële en wordt de verbinding met onszelf afgesneden.
* Eén van de remedies kan zijn om te studeren in boeken die handelen over Advaita Vedanta - non dualiteit, waarin getracht wordt de aard van het bewustzijn te leren kennen om zo tot zelfverwerkelijking te komen. De laatste tijd wordt duidelijk dat de meesters uit deze oude tradities het niet eens zo gek hadden bekeken - de wetenschap gaat ze steeds meer gelijk geven in wat zij door 'innerlijk schouwen' te weten zijn gekomen.
Dus ook langs deze weg, door het lezen en eigen maken van overgedragen leringen, kunnen we verbinding gaan ervaren met wie we werkelijk zijn.
* Door ons bewust te worden dat we niet afhankelijk zijn van een ander en zelf iets kunnen ondernemen om een verlangen te realiseren, komt er een wereld vol onvermoede mogelijkheden voor ons open te liggen. De ander hoeft ons niet te begrijpen, als we zelf maar luisteren naar onze innerlijke stem.
In geval van eenzaamheid kan het zijn dat we die al te lang hebben genegeerd.
We kunnen in onze agenda tijd voor onszelf vrijmaken en doen waar we echt zin in hebben.
We kunnen voor onszelf gaan zorgen en onze eigen boezemvriend of hartsvriendin worden - de verbinding herstellen.

Allemaal makkelijk gezegd, maar niet zo eenvoudig gedaan...

Focusgesprekken om uit de eenzaamheid te komen
In een focusgesprek kunnen we erachter komen waar de oorsprong ligt van onze eenzaamheidsgevoelens; hoe we de verbinding zijn kwijtgeraakt.
Daarna kunnen we stressvolle herinneringen en overtuigingen ontmantelen.
Om vervolgens te onderzoeken wat in ons specifieke geval de beste remedie is.
Over deze remedie maken we een collage die als lonkend perspectief gaat dienen op onze tocht naar bewust en vervuld leven - Lust for life!

May you live all the days of your life!  (Jonathan Swift)
Anja Verheijen

"Je gaat het pas zien als je het doorhebt" (Cruijff)

Uitdaging
Als we aan het denken zijn, gaat dat altijd over iets uit het verleden.
Of het gaat over een denkbeeldige toekomst die we samenstellen uit in het verleden opgedane (denk)beelden. We projecteren dan het verleden op de toekomst en denken die zo te kunnen voorspellen.
Ik daag je uit om een gedachte te denken waarbij dat niet het geval is!
Vind maar eens een gedachte die over precies dit moment gaat en niet voortborduurt op het verleden...
Over het NU kunnen we helemaal niet denken, daar kunnen we alleen in zijn.
We kunnen het NU alleen ervaren. 

Tegenspraak
Misschien komt er de gedachte in je op dat wat je nu leest in tegenspraak is met eerdere blogs waarin de focus juist ligt op die toekomst.
Maar als we teruglezen, kunnen we ontdekken dat het elke keer gaat over wat we in die toekomst willen ervaren.
En ervaren gebeurt in het NU.

Experiment om wat losser te komen van onze gedachten
Als onze gedachten ons helemaal in beslag nemen, staan we in de veelal stressvolle 'verleden/denkbeeldige toekomst - stand' en is het lastig om het NU te ervaren.
Eén van de mogelijkheden om ons hiervan bewust te worden is om vanuit een ruimer perspectief naar onszelf te kijken en waar te nemen dat we aan het denken zijn. We zijn in dit experiment dus niet die gedachten zelf, niet geïdentificeerd met die gedachten, maar slaan ze gade.
"Vrouw zit aan tafel, achter de computer, haar handen gaan over het toetsenbord. 
Er komt in haar op wat ze als volgende zin zal schrijven. Ze verwijdert een paar woorden en begint opnieuw. Ze merkt dat ze dorst heeft en gaat thee zetten."
Deze waarnemerpositie - ook wel getuige bewustzijn genoemd, wordt benadrukt door niet vanuit 'ik' te spreken, maar in de 3e persoon enkelvoud te beschrijven.
Op deze manier kunnen we erachter komen dat we niet onze gedachten zijn.  Gedachten verschijnen slechts en verdwijnen weer...
We kunnen ze zien als wolken die voorbij drijven in de blauwe lucht.
Maar als we niet onze gedachten zijn, als we onszelf niet denken, als we geen gedachteconstructie zijn - wat zijn we dan wel?

We zijn het gevoel van onze eigen aanwezigheid
We zijn in de ervaring van zijn en die is altijd NU.

Een helpende vraag voor vandaag om het NU te ervaren
Een helpende vraag die we onszelf kunnen stellen komt van
Byron Katie: Who would you be without your story?
Wie zou ik zijn zonder mijn gedachten (erover)?
Wat zou dan mijn ervaring zijn?
Na het stellen van deze vraag, kunnen we wachten tot zich een antwoord aandient en hiermee 'zijn'.

Beoefening
Het vraagt wel wat beoefening om uit de greep van het denken te raken en los te komen van onze identificatie ermee, maar de veel gelukkiger ervaring van het NU is wel degelijk mogelijk.
En als je het eenmaal doorhebt, dan ga je het zien.  Cruijff heeft het zelf gezegd!

 

De laatste weken gebeurt het overal om me heen: om welke reden dan ook moeten mensen hun oude woning verlaten en een kleinere betrekken.

Spullen, spullen, spullen
Het is een typisch verschijnsel dat we in de loop der jaren een hoeveelheid spullen verzamelen die in verhouding staat met de ruimte in huis.
Hoe groter het huis, hoe meer spullen.
We zwichten eerder voor het bewaren van dingen voor 'je weet maar nooit' als we bijvoorbeeld een zolder hebben of een niet langer gebruikte kamer.
En dan komt er een moment dat we de knoop doorhakken om in de nabije toekomst te verhuizen naar een kleiner huis.

Hoe pak je dat aan - verhuizen naar kleiner?
Sinds een aantal jaar is er een opruimgoeroe actief die verschillende boeken op haar naam heeft. Ze komt uit Japan en haar naam is Marie Kondo.
Zij raadt aan om alleen die dingen te bewaren waar je blij van wordt, die je vreugde geven. Als je dat hebt uitgezocht, biedt zij een manier van opruimen en opbergen waardoor we voorgoed van onze overmaat aan spullen bevrijd zijn en het in huis gezellig en opgeruimd blijft.
Bij verhuizen schuilt hier nu net het probleem: we hebben in de loop der jaren zovéél dingen verzameld waar we blij van worden en waar een herinnering aan vast zit dat we het wel allemaal zouden willen meenemen - OF...

Het andere uiterste
Het andere uiterste is dat we juist in de overmoedige bui schieten om dan maar 'alles' weg te doen, omdat we weten dat het nieuwe huis kleiner gaat zijn.
En als we dat zo rigoureus doen, dan kunnen we later weer spijt krijgen als haren op ons hoofd...
Hoe kunnen we dit nu aanpakken?

Focus is de remedie
Waar zouden we dan op kunnen focussen?
Op uitzoeken wat we willen meenemen of juist op uitzoeken wat we kunnen wegdoen?
Als het nu eens geen van beide is, maar dat er nog een derde mogelijkheid is.
We kunnen ons gaan richten op wat we in onze nieuwe woning willen gaan ervaren.
Willen we oude spullen bewaren omdat daar herinneringen aan vast zitten aan een voorbije tijd of willen we creëren dat we nieuwe dingen meemaken?
Wat willen we in de nieuwe woning doen?
Wat zijn onze hobby's - wat doen we het liefst?
Welk soort boeken willen we daadwerkelijk gaan lezen.
Willen we achter de computer werken? 
Willen we mensen te gast hebben of zien we die liever buitenshuis?
Willen we in huis groepjes mensen / (klein)kinderen kunnen ontvangen of doen we dat liever bij de betreffende mensen thuis?
Willen we regelmatig vrienden of familie te logeren hebben, of laten we die in het eventueel spaarzame geval in een B&B overnachten?
Willen we voor meerdere mensen koken of laten we dan wat komen?

In het nieuwe huis
Hoeveel tijd zijn we van plan door te gaan brengen in ons nieuwe huis en hoe gaat de interieurverzorging zich daartoe verhouden?
Willen we reizen / lange wandelingen maken / kunst, cultuur en films beleven / steden bezoeken / contacten buitenshuis aanhalen / in de bibliotheek de krant lezen / cursussen doen?
Hoe willen we dat het er in ons nieuwe huis uit gaat zien?
Minimalistisch? Leeg? Wit? Niets aan de wanden? Onderhoudsarm?
'Gezellig'? Kleurrijk? Voorwerpen van reizen uitgestald? Foto's? Planten? Huisdieren?
(Terras)tuin? (Nog te lezen) boeken? Kranten?

Plattegrond
Als we al weten waar we komen te wonen, kunnen we de plattegrond van het huis bestuderen en daar alvast naar onze wens op gaan inkleuren.
Voor de één zal het zijn een kleine eettafel en voor de ander juist een heel grote.
Voor de één een paar pannetjes en één kookboek en voor de ander juist veel.
Degene met de kleine eettafel wil misschien een grote boekenkast met boeken waarvan het een fijn vooruitzicht is die te gaan lezen en de ander hoeft wellicht geen boek in huis te houden.
De één is wellicht te vaak van huis om planten of huisdieren te hebben en voor de ander zijn die nu juist een liefhebberij.
We kunnen onderzoeken waar onze reële prioriteiten liggen en daarmee de plattegrond gaan invullen.

Gedachte-experiment
Om een nog scherpere focus te krijgen op wat we nu werkelijk willen, kunnen we ons voorstellen dat we in zo'n schattig 'tiny house' - zoek maar eens op - gaan wonen. Wat zouden we dan echt willen meenemen?
Of dat we genoodzaakt zijn om ons huis binnen een uur te verlaten zonder nog terug te kunnen komen. Wat zouden we dan meenemen?
Geleidelijk zal zich steeds meer aftekenen wat we van belang vinden in ons nieuwe huis.

Overbrugging
Als het mogelijk is en we een periode hebben met twee huizen, kunnen we vast ons nieuwe huis naar onze zin inrichten.
Wat is ons budget? Wat hebben we nog nodig? Kunnen we iets uit het oude huis daarvoor vermaken? Kunnen we het anders in een Kringloopwinkel vinden? Kunnen we het zelf maken met een beetje van onszelf en een beetje van Ikea? Welke hulp moeten we nog inschakelen?

Voordeel van het hebben van focus
Als we het verhuis-proces zich volgens deze lijnen laten ontvouwen, wordt vanzelf duidelijk wat er weg kan. We hoeven alleen te houden wat werkelijk van waarde is en wat past bij onze toekomstige ervaring van fijn en vervullend wonen...

Toch twijfel?
In geval van twijfel kunnen we ervoor kiezen om voor een afgebakende periode een opslag te huren. Als we in die periode niet naar de opgeslagen spullen talen, kunnen ze alsnog weg.
Doordat deze procedure zo bewust is verlopen, weten we waarom we de spullen hebben weggedaan. Het is een bewuste en gedocumenteerde keuze geweest en het beste wat binnen de gegeven omstandigheden mogelijk was.
Als we ons dit voor ogen houden, hoeven we nooit spijt te hebben.
Er was een reden voor en nu is het zoals het is.

Veel plezier
Vandaag is het vertrekpunt van de rest van ons leven - we kunnen altijd weer veranderingen aanbrengen.
Veel focus en creatief woonplezier!

 

 

 

 

In de Volkskrant van dinsdag 18 september 2018 staat een portret van de 9-jarige Tom. Op de vraag hoe zijn leven er over tien jaar uitziet, is zijn antwoord:
'Dan wil ik mijn eigen waterpretpark hebben ontworpen in mijn eigen land, Nozerland. Nozer komt volgens mij uit een liedje. Ik hoorde het ooit uit iemands koptelefoon komen. Toen bedacht ik een taal en en een land dat heel groot is. Er is veel groen, jungle, maar er zijn ook woestijnen en giftige dieren, zoals in Australië. 
Over tien jaar ben ik daarmee bezig. Of het gaat lukken, weet ik niet zeker.
Als het niet lukt, ga ik een ander land maken dat niet zo groot is.'

Benieuwd
Natuurlijk ben ik nu reuze benieuwd hoe het verder gaat met Tom.
Laat hij zich inspireren door zijn focus?
Gaat hij bijvoorbeeld sociale geografie studeren? Of iets met landschapsstudie?
Of iets met giftige dieren? Of iets met milieubescherming? Of tuinarchitectuur?
Over tien jaar zal ik de Volkskrant in de gaten houden voor een update en zien of Tom zijn focus aan het realiseren is door in actie te komen...

Je kunt je afvragen wat het is waar je een verlangen naar hebt.
Innerlijke rust?
Het gevoel dat je zinvol bezig bent?
Dat je je talent vindt en dat aan het ontplooien bent?
Een gevoel van vervulling?
Verbinding met jezelf en van daaruit verbinding met anderen?
Liefdevolle relaties met anderen?
Vitaliteit?
Gezondheid?
Maatschappelijk- / milieu- / dieren- / klimaat- bewust zijn?
Moedig doorgaan ondanks eventuele angsten?
Kunnen aanboren van je eigen kracht?
Zingeving?

Als er hier één van uitspringt en je realiseert je dat dit voor jou nog geen werkelijkheid is, dan kun je stappen overwegen die bijdragen aan vervulling van dit verlangen.

Voorbeeld
Zo'n 12 jaar geleden was ik in India. We waren aan de wandel door een gemoedelijk wijkje en opeens werd mijn aandacht getrokken. Een drietal mannen was bezig met een gasbrander en weet je wat ze aan doen waren? Van biggetjes waren ze de haren van hun vel aan het branden. Aan de kant lag een groter varken - hun moeder misschien - en zij was nog niet dood. Aan alle 4 de pootjes gebonden lag ze op haar zij. Haar bovenliggende oog boorde zich in de mijne en ik voel nog haar blinde paniek. Ik wilde iets voor haar doen, haar redden van deze marteldood, maar in een flits besefte ik dat dit onbegonnen werk was.
Op hetzelfde moment heb ik haar beloofd dat ik geen vlees meer zou eten, dat dat was waar haar dood tenminste toe zou leiden.

Zo goed mogelijk heb ik woord gehouden hoewel dat niet altijd makkelijk was.
Maar met mijn belofte voor ogen kon ik allerlei verleidingen beter weerstaan, met sporadisch een uitzondering.
Ik was dus niet zo bezig met wat ik niet meer 'mocht' of met een strijd tegen mijn zin-in-vlees behoefte, maar werd ik geleid door wat ik ooit aan een varkentje in India had beloofd. Deze belofte werd een focus waar ik me door liet leiden.
Bijkomend voordeel van geen vlees eten is dat ik hierdoor ook geen toxische stoffen binnenkrijg die zich de afgelopen jaren in ijltempo in vlees en vis aan het ophopen zijn.
Ik zou voor een minimale vlees- en visconsumptie dus ook kunnen focussen op mijn gezondheid en dat voor ogen houden bij mijn voedselkeuze.
Als ik me voorhoud dat ik klachtenvrij door het leven wil gaan, dan hoef ik niet langer te strijden omdat ik geen vlees of vis zou mogen - dan wordt dit een bewuste en positieve keuze.
Een extra stap die ik moet nemen met mijn vitaliteit en gezondheid voor ogen, is uitzoeken welk voedsel ik dan wél wil eten en waar ik dat het beste kan kopen.

Al met al beleef ik er genoegen aan om mijn focus gericht te houden op mijn belofte aan het Indiase varkentje en op mijn gezondheid.
Hierdoor ervaar ik de stappen die ik zet niet als een strijd tegen iets, maar als het gaan van een pad waar ik bewust voor kies.

Ik ben je graag van dienst als je op zoek bent naar focus en richting voor jouw pad!
Hartelijke groet,
Anja Verheijen

 

 

Mijn moeder is nu 92 jaar en doet op ramenlappen, stofzuigen en dweilen na, nog alles zelf.
Je kunt ieder moment van de dag bij haar langsgaan en altijd ziet het er opgeruimd en gezellig uit, staat de koffie klaar en neemt ze alle tijd voor een gesprek.
Gevraagd naar haar geheim vertelt ze dat het een kwestie is van 'vooruitzien'.
Dat het goed is om te weten wat je wilt, wat je nodig hebt, waar je behoefte aan hebt, welke taken er gedaan moeten worden en wat je voor anderen wil betekenen.
Maar let op: hier houdt het niet mee op. Als je eenmaal duidelijk hebt hoe je het op de kortere of langere termijn voor je ziet, dan moet je er wel naar gaan handelen.
Handelen houdt actie in en juist daar is mijn moeder een kei in.

Voorbeelden
Al regent het dat het giet, ze zal niet overslaan haar kleine hond uit te laten die dan voor de gelegenheid een regendekje aankrijgt, of bij kou een zelfgebreid jasje.
Met het hondje-uitlaten haalt ze makkelijk de 10.000 stappen per dag die goed zijn voor haar gezondheid en ze maakt praatjes met andere honden-mensen.
Als de koffievoorraad slinkt, koopt ze bijtijds een nieuwe lading.
Op zondagen heeft ze haar vaste belrondje met familie en bekenden.
Als er over twee maanden een feestelijke gebeurtenis in haar agenda staat, bedenkt ze nu alvast wat ze bij die gelegenheid aan zal trekken en welk cadeau ze zal geven.
Ze hangt haar kleding klaar, koopt desnoods iets nieuws en zorgt dat het cadeau in huis komt.
Als ze een oppas hond te logeren krijgt, maakt ze van te voren ruimte vrij zodat hij ook lekker voor het raam de buurkatten in de gaten kan houden.
In huis trekt ze haar oude broek aan, zodat hij op schoot kan zitten - wat overigens geen gezicht is; die grote hond op schoot bij dat kleine vrouwtje.

Recept
Mijn moeder leeft met 1) focus, 2) weet hierdoor wat haar te doen staat, 3) onderneemt tijdig en gericht actie en 4) gaat net zo lang door totdat wat ze in haar hoofd heeft werkelijkheid is geworden.
Doordat ze hier zelf de regie over neemt, hoeft ze niet te zitten wachten of een ander initiatief toont en is ze voor haar gevoel van welbevinden onafhankelijk van anderen.
Zelf zegt ze: 'Wat je nog kán doen, moet je ook doen...'

We zijn niet allemaal zoals mijn moeder en als je het moeilijk vindt om focus aan te brengen en ernaar te handelen, kan een focusgesprek met Anja Verheijen uitkomst bieden. Ik help je graag op weg!